Vlada Hercegovačko-neretvanskog kantona donijela je, 22. septembra 2026. godine, Odluku o dodatku za posebne uslove rada kojom se dodatak utvrđuje za radna mjesta u pravosudnim institucijama na kojim se poslovi obavljaju u posebnim uslovima rada. Jedinstveni sindikat državnih službenika i namještenika pravosuđa u HNK-u zatražio je da se dodatak od 20 % prizna svim uposlenicima u pravosuđu, bez izuzetka. Taj je zahtjev nemoguće prihvatiti!

Državni službenici i namještenici uposleni u pravosudnim institucijama dio su sistema državne službe u HNK-u. Njihov status uređen je federalnim zakonodavstvom, uključujući Zakon o sudovima u FBiH, a prava iz radnog odnosa, uključujući platu i dodatke na platu, ostvaruju se u okviru važećih propisa i Kolektivnog ugovora za službenike organa uprave i sudske vlasti u FBiH (Službene novine FBiH, broj 98/23) kojem je pristupila i Vlada HNK-a. U skladu sa ustavnom podjelom nadležnosti, Kanton ne može da jednostrano mijenja taj status niti da uspostavlja poseban sistem prava iz radnog odnosa za uposlene u pravosuđu.

Dodatak za posebne uslove rada može se utvrditi samo za radna mjesta na kojim takvi uslovi objektivno postoje i razlikuju se od uporedivih radnih mjesta u državnoj službi. Priznavanje dodatka od 20 % svim uposlenima u pravosuđu, nezavisno od poslova koje obavljaju i stvarnih uslova rada, izgubilo bi karakter dodatka za posebne uslove rada i predstavljalo bi opšte povećanje plata samo jednoj kategoriji državnih službenika i namještenika. Takvo rješenje nema osnov u važećim propisima i dovelo bi do nejednakog postupanja prema službenicima i namještenicima koji obavljaju iste ili uporedive poslove u drugim organima državne službe Kantona.

U cilju otklanjanja svih nejasnoća, naglašavamo da problem nije samo finansijske prirode, nego je upravo u navedenoj nejednakosti. Opšte povećanje plata ne može se ostvariti kroz dodatak za posebne uslove rada, nego kroz kolektivno pregovaranje i sistemske izmjene propisa na nadležnom nivou.

Upravo zato je Ministarstvo pravosuđa, uprave i lokalne samouprave HNK-a, u aprilu 2026. godine, uputilo inicijativu Federalnom ministarstvu pravde za sistemsko rješavanje statusa i plata uposlenih u pravosuđu na nivou FBiH, dok se pitanje opšteg rasta plata rješava kroz dogovor o rastu plata za 2027. godinu.

Vlada HNK-a u potpunosti uvažava rad i značaj uposlenih u pravosuđu i poziva Sindikat na obustavu štrajka i omogućavanje uspostavljanja redovnoga rada u pravosudnim institucijama, od kada će se primjenjivati i Odluka o dodatku za posebne uslove rada. Štrajk najviše pogađa građane koji čekaju na ostvarivanje svojih prava pred sudovima i tužilaštvima, a sva otvorena pitanja mogu i trebaju da se rješavaju kroz dijalog, u okviru zakona.