Premijerka Hercegovačko-neretvanskog kantona Marija Buhač danas je učestvovala na panelu pod nazivom ”Korak ka Evropskoj naučnoj zajednici kroz Horizon Evropa projekte”, održanom u prostorijama Medicinskog fakulteta Sveučilišta u Mostaru, u okviru Sedmice nauke i umjetnosti SUM-a.
Događaj, organiziran pod motom ”Mostar kao most prema evropskoj nauci”, važan je korak u jačanju povezanosti HNK-a sa evropskim istraživačkim prostorom, sa posebnim akcentom na predstavljanje projekta AttractAdria u koji je uključen i Kabinet predsjednice Vlade HNK-a, a koji je dio WIDERA programa. Projekat otvara nove mogućnosti za razvoj naučno-istraživačkih kapaciteta, internacionalizaciju i jačanje saradnje između akademskog sektora i privrede. Budući da ga Kabinet predsjednice provodi u saradnji s Medicinskim fakultetom SUM-a, mladim istraživačima i studentima, otvorena je prilika za učestvovanje u inovativnim naučnim aktivnostima koje spajaju vrhunsku istraživačku izvrsnost s praktičnom primjenom u zdravstvu i javnim politikama.
Sami panel okupio je istaknute predstavnike javnog, akademskog i poslovnog sektora, a premijerka Buhač govorila je o sektoru zdravstva te o podrškama Vlade HNK-a naučno-istraživačkom radu. Istaknula je trenutno uređenje zdravstvenog sistema kao najveći izazov za održavanje stabilnosti zdravstva u Kantonu, uz poruku da, ako sistem nije dobro organiziran, ni najmodernija oprema neće dati željene rezultate. Kao drugi važan aspekt, naglasila je upravljanje i planiranje, navodeći da je potrebno ulagati u digitalizaciju sistema, analitičke alate i upravljačke kapacitete.
Na pitanje o Vladinoj podršci naučno-istraživačkom radu, podsjetila je na utvrđene mjere podrške univerzitetskoj zajednici, udvostručavanje finansiranja oba mostarska univerziteta sa 10 na 20 miliona KM na godišnjem nivou, finansiranje univerzitetskih projekata, stipendiranje studenata, mjere podrške mladim naučnicima-istraživačima i sl. Kao ključni izazov, istakla je fragmentaciju sistema podrške, dodajući da je potrebno osigurati kontinuitet finansiranja, razviti mentorske programe, omogućiti pristup međunarodnim projektima, podsticati mobilnost i razmjenu znanja, kao i fokusiranost na primjenu i inovacije, ali i uspostaviti jasne prioritete istraživanja te raditi na snažnom povezivanju akademske zajednice i privrede, u cilju premošćivanja jaza između univerzitetskih istraživanja i potreba realnog sektora.
Buhač je i ovom prilikom jasno podsjetila i na nužnost smanjenja previsokih školarina odnosno njihovog potpunog ukidanja za deficitarna zanimanja, kako bi studiranje bilo pristupačnije, ali i konkretnije usmjeravalo na stvarne potrebe tržišta rada i društvene zajednice u cjelini.
Inače, Konzorcij AttractAdria koordiniše sarajevski univerzitet, a okuplja 14 partnera iz regije i Evrope. Svaki partner doprinosi specifičnom znanju i stručnosti, zajednički radeći na unapređenju personalizirane medicine i jačanju istraživačkih kapaciteta u BiH. Učestvovanjem u projektu, Kabinet predsjednice Vlade HNK-a i Medicinski fakultet Sveučilišta u Mostaru doprinose razvoju međunarodne saradnje, jačanju kapaciteta u naučnim istraživanjima i primjeni najnovijih saznanja u javnim politikama i zdravstvenoj zaštiti, čime se dugoročno podstiče istraživačka izvrsnost u HNK-u i BiH u cjelini.
