Septembar preuzima ritam od augusta bez mnogo pauze, a mi na jednom mjestu bilježimo sve zbog čega vrijedi izaći iz kuće ovog mjeseca.

Filmsko ljeto još traje, nova teatarska sezona već počinje, a između njih imamo dovoljno razloga za izlazak

Septembar u Sarajevu ima pomalo čudan kulturni status. Tek smo izašli iz mjeseca u kojem grad sedmicama funkcioniše oko projekcija, crvenih tepiha, gostovanja i kasnih večeri, pa bi bilo sasvim logično očekivati mali predah. Ove godine ga, čini se, nećemo dobiti.

Umjesto postfestivalske tišine, ulazimo gotovo direktno u novu teatarsku sezonu. Sarajevo Fest otvorio je mjesec, nova pozorišna scena tek podiže svoju prvu zavjesu, a predstave će se tokom septembra smjenjivati gotovo iz večeri u večer. Istovremeno, filmsko ljeto još nije sasvim završeno jer dio programa Sarajevo Film Festivala nastavlja živjeti izvan Sarajeva, dok se koncerti i programi sele iz teatara na gradske trgove, u avlije i druge lokacije.

A onda, taman kada pomislimo da smo napravili plan mjeseca, dolaze večeri zbog kojih ćemo iz Sarajeva gledati prema Mostaru i ostatku BiH.

Zato ovaj tekst ne tretiramo kao završenu listu, nego kao KULTURA.radar za septembar. Vraćat ćemo mu se tokom cijelog mjeseca, dodavati ono što nam stigne u inbox ili se pojavi na našem radaru i, vrlo vjerovatno, nekoliko puta mijenjati vlastite planove zbog njega.

Sarajevo Fest otvorio je septembar, a pred nama je još nekoliko festivalskih večeri

Dok smo tek ulazili u novi mjesec, 8. Sarajevo Fest već je bio u punom ritmu. Festival je otvoren predstavom „Smrt u Dubrovniku“ Petra Pejakovića, a ovogodišnja tema „Život“ provlači se kroz program koji govori o dostojanstvu, slobodi, ratu, sjećanju i načinima na koje umjetnost reaguje na svijet oko sebe. Festival traje do 7. septembra.

Prve večeri već su donijele „Mi brinemo za vas – u tri smjene“ Jasne Layes Vinovrški, dodjelu nagrade „Zdravko Grebo“ Emiru Suljagiću i nagrade „Susan Sontag“ Suadi Kapić, ali i jedan od onih programa koji se nije zadržao samo unutar pozorišta. Ukrajinski violončelista Denys Karachevtsev svirao je na sarajevskim lokacijama povezanim s Vedranom Smajlovićem, spajajući iskustva Sarajeva i Harkiva kroz koncert „Nemoj se naviknuti: Sarajevo – Harkiv“.

Za ono što još stignete pogledati: 3. septembra na scenu Narodnog pozorišta Sarajevo dolazi „Nigdje sam / Desvanecimiento“ u režiji Norberta Rakowskog. Predstava polazi od stvarnog slučaja australskog naučnika Davida Goodalla i kroz spoj fizičkog i dramskog teatra otvara pitanja lične slobode, eutanazije i dostojanstva, a dio izvedbe bit će i na bosanskom jeziku.

Sarajevo Film Festival još nije sasvim završio: dio programa seli se u Zenicu

Ako vam se čini da je filmski august završio prebrzo, dio atmosfere 32. Sarajevo Film Festivala ovog vikenda nastavlja živjeti u Zenici. Od 3. do 5. septembra šest filmova iz ovogodišnjeg programa bit će prikazano u BNP-u Zenica i Ljetnom kinu, pa je ovo dobra prilika i za one koji su tokom Festivala propustili poneki naslov.

Program 3. septembra otvaraju „Dečko iz Konga“ i „Fjord“, dan kasnije slijedi „Utakmica“, dok je subota rezervisana za tri filma: „Gajin svijet 3“, „Skejtanje nije za cure“ i „Očevina“ Paweła Pawlikowskog, film kojim je otvoren ovogodišnji Sarajevo Film Festival.

Još jedna dobra stvar: ulaz na sve projekcije je besplatan, a u slučaju kiše program iz Ljetnog kina seli se u BNP Zenica.

Sarajevo ovog septembra dobija novu pozorišnu adresu

Nova teatarska sezona ove godine doslovno počinje otvaranjem Novog teatra. U okviru ICIKUM-a Novo Sarajevo, 5. septembra zvanično će biti otvorena nova pozorišna scena, a prva predstava bit će Čehovljev „Galeb“ u režiji Selme Spahić.

Izbor baš „Galeba“ za početak nije slučajan. Drama koja je prije više od jednog stoljeća pomjerala granice tadašnjeg teatra sada otvara prostor koji želi raditi isto kroz savremeni teatarski jezik, nove autore i drugačije scenske forme. U predstavi igraju Ejla Bavčić-Tarakčija, Senad Bašić, Ermin Bravo, Maja Izetbegović, Iva Prgić, Mehmed Porča i drugi.

I ovo nije premijera koju ćete morati uhvatiti u jednoj večeri. Nakon 5. septembra, „Galeb“ igra od 7. do 12. te od 21. do 26. septembra, svake večeri u 19:30 sati. Novi teatar uz to uvodi i digitalne afiše kojima će publika putem QR koda moći pristupiti materijalima o predstavi i sačuvati ih i nakon izvođenja, stvarajući tako postepeno i digitalni arhiv nove scene.

U septembru se kultura ponovo seli iz pozorišta direktno na gradske lokacije

Sarajevske večeri ovog mjeseca neće se odvijati samo iza zatvorenih vrata teatra. Peto izdanje programa „Kultura na ulice!“ počelo je krajem augusta, ali njegov septembarski dio zapravo donosi najgušći raspored, s programima koji se sele između avlija, trgova i Svrzine kuće.

7. septembar: U Velikoj avliji Laure Papo Bohorete stiže poetski performans „Sarajevo s ljubavlju“.
8. septembar: Na Pozorišnom trgu Susan Sontag nastupa Benin Mujkić Quartet.
9. septembar: Na istoj lokaciji SARTR izvodi predstavi „Tri boje cvekle“.
10. septembar: Balet Narodnog pozorišta Sarajevo izvest će „Bolero“ u koreografiji Takuye Sumitomoa, uz koncert Hora Opere NPS.
12. septembar: Program se zatvara u Svrzinoj kući koncertom solista i hora Opere Narodnog pozorišta Sarajevo.

Sve izvedbe u okviru programa besplatne su za publiku, što je sasvim dobar razlog da barem jednu septembarsku večer prepustite spontanom kulturnom planu.

Jedna od onih večeri zbog kojih ćemo 12. septembra gledati prema Mostaru

Septembar neće ostati samo sarajevska priča. Matinée prvi put napušta Sarajevo i 12. septembra seli svoj koncept ispod Starog mosta u Mostaru, a za prvo izdanje izvan glavnog grada dovodi ARGY-ja.

Grčki DJ i producent posljednjih je godina postao jedno od prepoznatljivijih imena melodic techno scene, uz izdanja poput „Tataki“, „Aria“ i „Sierra“ te saradnju s Afterlife labelom. Za Mostar se pritom ne najavljuje samo klasičan DJ set, nego posebno produkcijsko izdanje s vizualima, scenografijom i audiovizuelnim elementima koji bi trebali koristiti samu lokaciju kao dio iskustva.

Ako smo tokom ljeta naučili da lokacija može potpuno promijeniti izlazak, onda je ARGY ispod Starog mosta vjerovatno jedan od datuma koje ćemo ovog mjeseca najlakše zapamtiti. Ulaznice su dostupne putem Entrio.ba.

A pred kraj mjeseca, jedna komedija koja politiku ne ostavlja izvan sale

Do treće sedmice septembra već ćemo imati dosta teatra iza sebe, ali 20. septembra u SARTR stiže naslov koji sezonu okreće prema satiri. „Teško je promijeniti dlaku“, komedija za koju tekst i režiju potpisuje Feđa Isović, kroz humor ulazi u ambiciju, društvene odnose i onu prilično poznatu tanku liniju između politike i kriminala.

Na sceni su Aldin Omerović, Vanesa Glođo, Armin Omerović, Aida Bukva, Irfan Ribić, Edin Avdagić i Vedran Đekić, a predstava počinje u 20:00 sati.

Ulaznice koštaju 20 KM, dok je predstava namijenjena publici starijoj od 16 godina.