Evropska investicijska banka (EIB) izrekla je 14-mjesečnu zabranu turskoj građevinskoj kompaniji Özaltın İnşaat i četiri njene povezane firme, zbog nedozvoljenih postupaka u tenderskoj proceduri za izgradnju tunela Prenj na Koridoru Vc u Bosni i Hercegovini. Riječ je o drugoj sankciji evropskih finansijskih institucija povezanoj s istim projektom.
Prema podacima EIB-a, zabrana je stupila na snagu 8. septembra 2026. godine i trajat će do 7. novembra 2027. godine. Tokom tog perioda kompanija i njene obuhvaćene podružnice neće moći učestvovati u tenderskim postupcima za projekte koje finansira ova banka niti dobivati nove ugovore u okviru tih projekata.
Ova odluka ne predstavlja opću zabranu učešća na svim međunarodnim tenderima, već se odnosi na projekte finansirane sredstvima Evropske investicijske banke.
Druga sankcija zbog tunela Prenj
Slučaj ima raniju pozadinu. Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) još je 2024. godine izrekla sankciju kompaniji Özaltın i 13 povezanih društava zbog nepravilnosti u vezi s tenderskom dokumentacijom za projekt tunela Prenj.
Prema nalazima istrage EBRD-a, kompanija je u svojoj ponudi dostavila dokument kojim je lažno prikazala prethodno radno iskustvo. U okviru nagodbe s bankom, Özaltın je priznala odgovornost za zabranjenu praksu. Sankcija je obuhvatala 11-mjesečnu zabranu učešća u projektima koje finansira EBRD, nakon čega je slijedio 24-mjesečni period uslovnog učešća uz ispunjavanje propisanih obaveza.
Najnovija odluka EIB-a odnosi se na zaseban postupak i novu sankciju povezanu s tenderom za tunel Prenj.
Šta to znači za projekt tunela Prenj?
Prema informacijama objavljenim u medijima, najnovija zabrana neće direktno promijeniti situaciju kompanije u postupku izbora izvođača za tunel Prenj, budući da je Özaltın ranije već isključena iz tog tendera.
EIB je navela da je kompanija sarađivala tokom istrage te se obavezala na daljnje unapređenje sistema korporativnog upravljanja i usklađenosti s propisima. Također je preuzela obaveze redovnog izvještavanja banke i saradnje u budućim istragama.
Nakon isteka zabrane, 7. novembra 2027. godine, kompanija bi ponovo trebala steći pravo učešća u projektima koje finansira EIB, u skladu s uslovima odluke i preuzetim obavezama.
Slučaj ponovo otvara pitanje kontrole tenderskih procedura i odgovornosti kompanija koje učestvuju u velikim infrastrukturnim projektima finansiranim međunarodnim sredstvima, među kojima je i izgradnja tunela Prenj, jednog od značajnijih projekata na Koridoru Vc.