Na današnji dan 1611. godine, rođen je Evlija Čelebi, turski teolog, putopisac i diplomat. Sam sebe je nazivao Evlija Muhamed Zilli sin Dervišev. U periodu od 1631. do 1670. godine putovao je po Osmanskom Carstvu i izvan njega, te učestvovao i u ratovima na Kreti, u Mađarskoj, Austriji i drugdje pod sultanima Muratom IV, Ibrahimom I i Mehmedom IV.
O svojim opažanjima i doživljajima u miru i ratu napisao je opsežno djelo u deset knjiga naslova “Sejahatnama” (Putopis Evlije Čelebija) ili “Tarihi sejjah”.
Putopisi Evlije Čelebija od velikog su značaja za svjetsku historiografiju. U njima Evlija opisuje gradove, historiju, građevine, običaje i tradiciju, kao i značajne ličnosti iz zemalja koje je posjetio. Ostavio je i brojne zabilješke o Bosni i Hercegovini, Mostaru i Sarajevu.
U starim zapisima Evlije Čelebije stoji da Mostar “znači varoš sa mostom”. “Ovaj šeher”, piše Čelebija, “je osvojio lično njegovo veličanstvo Fatih. Zauzeli su ga Turci prije 1468. godine, a zauzele su ga čete bosanskog sandžaka Isa-bega Ishakovića. Pri tome Mehmed II nije imao nikakvog ličnog učešća. On je domen paše hercegovačkog, a nalazi se na teritoriji hercegovačkog Sandžaka u bosanskom vilajetu. Njime upravlja pašin vojvoda s pedeset vojnika. To je ugledan kadiluk s rangom onih kadiluka od tri stotine akči. Ima muftiju, predstavnika šerifa, prvake i ugledne ljude. Tu ima vrlo mnogo učenjaka, šejhova, imamo pisaca i pjesnika. Ima mjesnog spahijskog čehaju, janjičarskog serdara, serdara budimskog kola, tržnog nadzornika, bazdara, načelnika grada, povjerenika za harać, građevinskog nadzornika i gradskog zapovjednika”.
“Veliki most”, piše Evlija Čelebija, “sagradio je stari neimar Sinan, sin Abdulmenan-agin, a po Sulejman-hanovoj naredbi. On izgleda kao luk duge koji se uzdiže do Kumove slame i pruža s jedne litice na drugu. Kako se sa obje strane toga mosta nalaze tvrđave, to nije moguže preći s jedne strane na drugu stranu grada drugim putem osim preko tog mosta. Eto neka se zna da sam ja, bijedni i jedani rob (Božiji) Evlija, do sada prešao i vidio šesnaest carevina, ali tako visok most nisam vidio. On je prebaćen s jedne na drugu stijenu, koje se dižu do neba. Dužina tog mosta od jedne do druge kapije, što se nalaze na unutrašnjoj strani dviju tvrđava, koje leže na oba kraja mosta – iznosi ravnih stotinu koraka, a širok je petnaest stopa.”
Evlija Čelebi je preminuo 1682. godine.
